 |
กรุงเทพมหานคร, สุโขทัย, เชียงใหม่, ตาก, พระนครศรีอยุธยา, สงขลา |
จังหวัดตาก
"ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง"
เป็นประเพณีเก่าแก่ของชาวจังหวัดตาก มีเอกลักษณ์เฉพาะ แตกต่างจากที่อื่น ๆ คือ การใช้กะลามะพร้าวเป็นองค์ประกอบหลักของกระทง ด้วยเหตุที่ชาวจังหวัดตากนิยมประทาน "เมี่ยง" เป็นอาหารว่าง และผลิตเป็นสินค้าพื้นเมืองที่สำคัญ ทำให้ต้องใช้เนื้อมะพร้าวเป็นจำนวนมาก เพื่อเป็นไส้เมี่ยง และมีกะลาเป็นส่วนที่เหลือใช้ ครั้นเมื่อถึงเทศกาลลอยกระทง ชาวบ้านก็จะนำกะลามะพร้าวมาประดิษฐ์เป็นกระทง แล้วจุดไฟปล่อยให้ ลอยไหลเป็นสายไปตามความคดโค้งของร่องน้ำปิง กลายเป็นสายประทีปนับพันดวงทอดยาวไปในลำน้ำ นับเป็นภาพตระการตาหาชมได้ยากยิ่ง
ประเพณีบูชาสายน้ำในประเพณีลอยกระทงของชุมชนลุ่มน้ำปิง - วัง แห่งเมืองตาก ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นแตกต่างจากท้องถิ่นอื่นๆ และเป็นที่รู้จักกันดีในนาม “ "ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง" นั้น สำหรับปี 2551 นี้ จังหวัดตาก จะจัดให้มีกิจกรรมดีๆ ให้ผู้มาเยือนได้ชื่นชมมากและนานกว่าทุกๆ ปี
- กำหนดการจัดงาน: วันที่ ๘-๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๑
- สถานที่จัดงาน: บริเวณแม่น้ำปิง ริมสายธารลานกระทงสาย อำเภอเมือง จังหวัดตาก
- กิจกรรม: สัมผัสบรรยากาศและร่วมเชียร์การแข่งขันประกวดกระทงสายชิงถ้วยพระราชทาน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ การจัดลอยประทีปของพระบรมวงศานุวงศ์ ขบวนแห่กระทงพระราชทานและพระประทีปพระราชทาน การตกแต่งประดับไฟในบรรยากาศกระทงสาย การแสดงแสง-เสียง พลุ ดอกไม้ไฟ และม่านน้ำ ชุด “ตำนานกระทงสาย” การจัดลอยกระทงที่ยาวที่สุด การแสดงทางวัฒนธรรมพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง และการออกร้านจำหน่ายสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
- ข้อมูลเพิ่มเติม: ททท. สำนักงานตาก โทร ๐๕๕๕๑ ๔๓๔๑-๓
งานประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1000 ดวง
ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ
ประจำปี 2551
กำหนดจัดงาน: ระหว่างวันที่ 8-12 พฤศจิกายน 2551
สถานที่จัดงาน: บริเวณริมสายธาร ลานกระทงสาย เชิงสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี อ.เมือง จ.ตาก
รายละเอียดกิจกรรมในงาน:
- จัดประกวดกระทงสายชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
- ชมขบวนแห่อัญเชิญพระประทีปพระราชทานของพระบรมวงศานุวงศ์ 10 พระองค์ ขบวนแห่ถ้วยพระราชทาน และขบวนแห่กระทงสายประจำปี 2551 ยิ่งใหญ่ตระการตา วันที่ 8 พฤศจิกายน 2551
- ชมพิธีเปิดงานประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1000 ดวง พร้อมการแสดง “ตำนานกระทงสาย” อย่างยิ่งใหญ่ตระการตา วันที่ 8 พฤศจิกายน 2551
- ชมการลอยกระทงสายยาวที่สุดยิ่งใหญ่ตระการตามากถึง 80,000 ดวง ในวันที่ 8 พฤศจิกายน 2551
- ชมการประกวดกระทงใหญ่ กระทงผ้าป่าน้ำ กระทงตาม และกระทงปิดท้าย และการประกวดการเชียร์ ที่สวยสดงดงาม วันที่ 8 พฤศจิกายน 2551
- ชมการแข่งขันปล่อยกระทงสายชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และการเชียร์แต่ละชุมนุม บนเวทีกลางลำน้ำปิง อย่างยิ่งใหญ่ตระการตา ระหวางวันที่ 8-12 พฤศจิกายน 2551
- ชมการประกวดธิดากระทงสาย วันที่8 พฤศจิกายน 2551
- การแสดงลานวัฒนธรรมพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง
- การประกวดตกแต่งกะลาที่วิจิตรงดงาม
- ชมและเลือกซื้อสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ระหว่างวันที่ 5-12 พฤศจิกายน 2551
- ชมการแสดงมหรสพต่างๆ
- ชมการประกวดศิลปะหัตกรรมของนักเรียน
- ชมประกวดเพลงพื้นบ้านเกี่ยวกับกระทงสาย
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่:
- เทศบาลเมืองตาก หมายเลยโทรศัพท์ 055 516 555, 511 678
- ททท. สำนักงานตาก หมายเลยโทรศัพท์ 055 514 341-3
รายละเอียดความเป็นมาลอยกระทงสาย (เพิ่มเติม)
ลอยกระทงสายเป็นวัฒนธรรมพื้นบ้านที่สืบสานจากวิถีการกินอยู่สู่ประเพณีบูชาสายน้ำอันงดงาม ประเพณีลอยกระทงสาย ณ ลำน้ำปิงของชาวเมืองตาก เป็นประเพณีเก่าแก่ที่มีการปฎิบัติสืบทอดมายาวนาน ประเพณีดังกล่าวมีเอกลักษณ์ที่แตกต่างจากที่อื่น ๆ คือ การใช้กะลามะพร้าวเป็นองค์ประกอบหลักของกระทง
สาเหตุที่ใช้กะลาสืบเนื่องมาจากชาวเมืองตากนิยมรับประทาน "เมี่ยง" เป็นอาหารว่าง และผลิตเป็นสินค้าพื้นเมืองที่สำคัญ ทำให้ต้องใช้เนื้อมะพร้าวเป็นจำนวนมาก เพื่อเป็นไส้เมี่ยง และมีกะลาเป็นส่วนที่เหลือทิ้ง ครั้นเมื่อถึงเทศกาลลอยกระทง ชาวบ้านก็จะกะลาดังกล่าวออกมาขัดล้างจนสะอาด เพื่อใช้เป็นทุ่นแพรองเชื้อเพลิงในการลอยกระทง สำหรับเชื้อเพลิงนั้น เดิมใช้ขี้ไต้ตัดเป็นท่อนๆ ต่อมาได้พัฒนามาใช้เทียนไขที่เคี่ยวจนเหลว เทใส่ในกะลาที่มีด้ายฟั่นรูปตีนกาวางไว้ มาเป็นเชื้อเพลิงแทน
เมื่อถึงเวลาค่ำ ชาวบ้านแต่ละชุมชนจะจัดขบวนแห่มายังริมฝั่งแม่น้ำโดยนำกะลาที่เตรียมไว้มารวมกันแล้วช่วยกันจัด "แพผ้าป่าน้ำ" ซึ่งตกแต่งจากต้นกล้วย ประดับดอกไม้ ธูป เทียน และธงทิวหลากสี จากนั้นก็จะทำพิธีจุดธูป เทียนบูชาพระแม่คงคา และตั้งจิตอธิษฐาน บูชารอยพระพุทธบาท ณ หาดทรายริมแม่น้ำคงคา เสร็จแล้วก็ปล่อย "แพผ้าป่าน้ำ" หรือ "กระทงนำ" ไปจากนั้นแต่ละชุมชนก็จะจับฉลากเพื่อแข่งขันปล่อยกระทงที่จากกะลา หรือที่เรียกว่า "กระทงตาม" ลงในแม่น้ำให้เป็นระยะเท่า ๆ กัน โดยสม่ำเสมอ
กระทงตามที่ทำจากกะลาเหล่านั้นก็จะลอยตามกันเป็นสาย ๆ ส่องแสงระยิบระยับไปตามท้องน้ำ ขณะที่ริมฝั่งน้ำ ก็จะมีการตีฆ้องร้องรำทำเพลง เพื่อเป็นกำลังใจกันอย่างสนุกสนาน ชุมชนใดที่ปล่อยกระทงตามได้ระยะสม่ำเสมอ มีแสงไฟไม่ดับตลอดสุดคุ้งน้ำหนึ่ง ก็จะเป็นผู้ชนะไปธรรมเนียมปล่อยแพผ้าป่าน้ำ และแข่งขันปล่อยกระทงจากกะลาของชาวเมืองตาก ได้มีการสืบสานพัฒนากันอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นประเพณีลอยกระทงสาย ที่เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดตาก
ต่อมาในปีพุทธศักราช 2540 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชโปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัล สำหรับทีมที่ชนะเลิศการประกวดกระทงสายและในปีพุทธศักราช 2541 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระประทีปสำหรับอัญเชิญลงลอยเป็นกระทงนำในวันเปิดงานลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง เพื่อเป็นสิริมงคลแก่งาน และในปีพุทธศักราช 2544 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระประทีปร่วมลอยด้วย
ปัจจุบัน ประเพณีลอยกระทงสายของจังหวัดตาก จะจัดขึ้นในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี เป็นระยะเวลารวม 6 วัน โดยจะมีชุมชนหรือหมู่บ้านต่าง ๆ มาร่วมแข่งขันลอยกระทงสายวันละ 4 - 5 คณะ ซึ่งคณะกรรมการจะกำหนดให้แต่ละคณะจะต้องปล่อยกระทงนำ 1 กระทง กระทงตามที่ทำจากกะลา 1,000 ใบ และมีกระทงปิดท้ายอีก 1 กระทงกติกาดังกล่าวเป็นที่มาของชื่องาน ประเพณีลอยกระทงสาย "ไหลประทีปพันดวง" ซึ่งเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
